Reklama

Jasna Góra

Jasnogórskie nekropolie - historia niezwykła i bogata

Karol Porwich/Niedziela

Założone w końcu XIV w. na Jasnej Górze świątynia i klasztor od początku pełniły także funkcję nekropolii - były miejscem grzebania zasłużonych duchownych i świeckich, a w nowszych czasach również przechowywania pamiątek po polskich bohaterach narodowych i ziemi z pól bitewnych.

Paulińska krypta w Kaplicy Matki Bożej, krypty w Bazylice pod ołtarzem głównym i w prezbiterium, kaplice nagrobne w bocznych nawach „dużego kościoła”, kaplica Pamięci Narodu - to tylko niektóre miejsca wchodzące w skład tzw. jasnogórskiej nekropolii.

Przybywający na Jasną Górę pielgrzymi mają teraz wyjątkową okazję, by nawiedzić znajdujące się w podziemiach kaplicy Cudownego Obrazu miejsce pochówku zakonników.

Już w 1466 r., jak wynika z dokumentu odpustowego dla Jasnej Góry, na terenie dzisiejszego sanktuarium istniał cmentarz, gdzie pielgrzymi modlili się za zmarłych. W średniowieczu klasztory miały prawo grzebania zwłok swych dobrodziejów i konfratrów. Teren dzisiejszych krużganków tzw. Wieczernika, to przestrzeń byłego przykościelnego cmentarza.

W Kaplicy Matki Bożej znajduje się kilka XVII-wiecznych epitafiów i nagrobków, a także i krypty, które kryją szczątki dobrodziejów sanktuarium, m.in. Heleny z książąt Wiśniowieckich Warszyckiej - kasztelanowej krakowskiej, Stanisława Warszyckiego, wojewody mazowieckiego i kasztelana krakowskiego; księdza Stanisława Krajewskiego, kustosza katedry łowickiej; Jana Klemensa Branickiego, podkomorzego krakowskiego, starosty bocheńskiego i wielickiego. Miejsce ostatniego spoczynku znaleźli tu również członkowie takich rodzin jak: Męcińscy, Żabiccy oraz Zygmunt Grudziński i Jan Branicki.

Do Bazyliki przylegają dwie reprezentacyjne, prywatne kaplice grobowe: Jabłonowskich i Denhoffów. Wejście do kaplicy Denhoffów prowadzi z prawej bocznej nawy Bazyliki przez portal z czarnego marmuru dębnickiego, z XVII-wieczną ozdobną kratą, zwieńczoną godłem paulinów. Kaplica nazywana Kaplicą św. Pawła Pustelnika jest udostępniona dla pielgrzymów i zwiedzających. Tu odprawiana jest nowenna przed świętem Patrona Zakonu - św. Pawła z Teb. Jest ona też tradycyjnym miejscem przedpogrzebowym wystawienia ciał zmarłych paulinów.

Reklama

Pod kaplicą mieści się krypta grobowa z zachowanymi ok. dwudziestoma trumnami członków rodziny Denhoffów oraz kilku zakonników paulińskich z XVII i XVIII w. Bardzo ciekawa jest krypta w kaplicy Denhoffów, w której są portrety trumienne, tarcze herbowe, blachy z inskrypcjami.

Podziel się cytatem

Kaplica Jabłonowskich dziś nazywana Kaplicą Najświętszego Serca Pana Jezusa powstała w latach 1751-1759 jako mauzoleum grobowe. Fundatorem był Stanisław Wincenty Jabłonowski, wojewoda rawski (spoczywa on pod Bazyliką). Była ona przebudowana z istniejącej wcześniej Kaplicy Świętych Aniołów Stróżów.

Pod posadzką Bazyliki znajdują się również inne krypty. Badania archeologiczne z lat 2009-2012 wykazały, że w części chórowej są pochówki ziemne - najprawdopodobniej z czasu, gdy wokół wcześniejszego kościoła drewnianego istniał cmentarz. Okazało się, że to najstarsza na Jasnej Górze krypta pochówkowa, pochodząca prawdopodobnie z okresu zbliżonego do czasu ufundowania tam pierwszego murowanego kościoła - przed 1460 r.

Reklama

W tych kryptach grobowych chowani byli zakonnicy paulińscy i osoby świeckie. W niektórych odkryto unikatowe pochówki trumienne z XV wieku tzw. dłubanki, czyli pochówki w wydrążonych pniach drzew. Do tej pory w Polsce odnaleziono tylko dwa podobne sarkofagi. Z kolei w jednej z krypt trumny były posypane wapnem, co może wskazywać, że zmarli mogli być ofiarami zarazy.

Wyjątkową symbolikę ma na Jasnej Górze Kaplica Pamięci Narodu. Otwarto ją w 1989 r. w zaadaptowanym do tego celu wnętrzu XVII - wiecznej dzwonnicy, usytuowanej w pobliżu pomnika o. Kordeckiego, którego imieniem Kaplica została nazwana. Przeznaczona jest na umieszczenie narodowych relikwii - urn z prochami oraz tablic pamięci narodowej. Tu znalazła się ziemia zebrana z pól bitewnych XIX i XX w., powstań narodowych, wojen światowych, a także m.in. Katynia i kopalni „Wujek”, jest ziemia z obozów koncentracyjnych w Mauthausen i Oświęcimiu.

2022-11-02 11:02

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

W twarzy drugiego człowieka zobaczyć brata

Karol Porwich

– Wraz z papieżem Franciszkiem prosimy Maryję z Groty Massabielskiej, Matkę Miłosierdzia, Matkę z Jasnej Góry, z Ostrej Bramy, Matkę Uzdrowienia Chorych z niezliczonych sanktuariów na całym świecie, niech wspiera naszą wiarę i naszą nadzieję, i pomaga nam odpowiedzialnie troszczyć się o siebie nawzajem – mówił abp Wacław Depo 11 lutego, w XXIX Światowy Dzień Chorego, na Jasnej Górze.

Więcej ...

Wizyta papieska już przynosi owoce zmiany w Sudanie Południowym

2023-02-04 17:01

PAP/EPA/CIRO FUSCO

Wizyta papieska już przynosi owoce zmiany w Sudanie Południowym. Prezydent tego pogrążonego w krwawym konflikcie kraju zapowiedział w czasie spotkania z Franciszkiem nowy etap dialogu pokojowego, który będzie kontynuowany w Rzymie. W dniu przybycia papieża ogłosił też amnestię dla ponad 70 więźniów.

Więcej ...

Relikwie św. Jana Pawła II trafiły do Nowej Wsi Grodziskiej

2023-02-05 09:34

parafianie

Niewielka parafia ma relikwie Wielkiego Polaka - św. Jana Pawła II

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Jak współpracować z Duchem Świętym?

Wiara

Jak współpracować z Duchem Świętym?

Każdy z nas kradnie i nawet o tym nie wie? VII przykazanie...

Wiara

Każdy z nas kradnie i nawet o tym nie wie? VII przykazanie...

Uskrzydlająca wizja

Wiara

Uskrzydlająca wizja

Nowe zasady przygotowania do sakramentu bierzmowania w...

Kościół

Nowe zasady przygotowania do sakramentu bierzmowania w...

To cud! Matka Boża go uzdrawia! Świadectwo wstawiennictwa...

Wiara

To cud! Matka Boża go uzdrawia! Świadectwo wstawiennictwa...

Koziegłowy: profanacja figury Matki Bożej Fatimskiej

Kościół

Koziegłowy: profanacja figury Matki Bożej Fatimskiej

Watykan: Polak podsekretarzem Dykasterii ds. Kultu Bożego...

Kościół

Watykan: Polak podsekretarzem Dykasterii ds. Kultu Bożego...

Bydgoszcz: zakaz prowadzenia działalności medialnej dla...

Kościół

Bydgoszcz: zakaz prowadzenia działalności medialnej dla...

Czy w piekle też jest życie wieczne?

Czy w piekle też jest życie wieczne?